اي دي اچ دي بيماري است که اغلب در کودکان مشاهده ميشود . آمار نشان ميدهد که 3تا 7 درصداز کودکان جهان مبتلا به اين بيماري ميباشند . علائم و نشانه هاي اين بيماري خود را در حدود سن سه سالگي نشان ميدهد و در سن هشت ويا نه سالگي تشخيص داده ميشود كه در واقع تازه زماني است که کودک به مدرسه ميرود و با مشکلات درسي روبرو ميشود. اين بيماري با مراجعه به متخصص روانشناس تشخيص داده ميشود

در مورد علل به وجود آمدن چنين بيماري تحقيقات بسيار زيادي به عمل آمده است , اما با اين وجود هنوز به نتيجه واحدي دست يافته نشده است. در پي تحقيقات و مطالعات به عمل آمده علل به وجود آمدن اين بيماري علاوه بر فاکتور توارثي ميتواند ريشه در اختلالات سيستم عصبي داشته باشد . اين اختلالات ميتواند به دنبال ضربه به سر، وزن بسيار كم نوزاد در هنگام تولد و استعمال :سيگار توسط مادر در دوران بارداري پديد آيد . علائم اين بيماري را ميتوان به شرح زير ناميد

ـــ عدم تمرکز، کمبود و ضعف در توجه
ـــ انجام کارها و تصميمي گيريهاي بدون تفکر که منتهي به پشيماني شخص ميشود
ـــ نداشتن آرام وقرار و ماندگاري
ـــ فراموشكاري , نامنظمي
ـــ ضعف در حافظه
ـــ عدم پشت کار و اعتماد به نفس

طبق تحقيقات، 75 درصد از کساني که در کودکي مبتلا به اين عارضه ميشوند اين بيماري را تا بزرگسالي با خود حمل ميکنند اين بيماري در طول زندگي براي مبتلايان مشکلات زيادي را در رابطه با زندگي اجتماعي و کار به وجود مياورد . در بزرگسالان اگر تشخيص و درمان اين بيماري در كودكي آنها داده نشود، آنها با دردسر ها و شكستهاي زيادي در رابطه با ديگران و روابط اجتماعي مواجه ميشوند.کودکان مبتلا به اين بيماري معمولا در مدرسه خود را متفاوت از ديگران ميدانند و کاملا متوجه هستند که به چه انرژي و تلاش بيشتري نسبت به همکلاسي خود احتياج دارند

اين افراد معمولا از اعتماد به نفس پاييني برخوردار هستند و در بزرگسالي احتمال مبتلا شدن به افسردگي، اضطراب و وسواس وجود خواهد داشت. در دهه 1970 باور براين بود که کساني که در کودکي مبتلا به بيماري اي دي اچ دي هستند , بيماري آنها دربزرگسالي خود بخود برطرف خواهد شد كه اين باور با تحقيقات جديد تغيير كرده است

آمار در امريکا نشان ميدهد که از هر 4 درصد مبتلايان به اين بيماري، چهل درصد آنها به مواد مخدر و الکل گرايش پيدا ميکنند . بنابه گفتار افرادي که اضافه بر مشکل اعتياد به بيماري اي دي اچ دي هم دچار هستند , انها تقريبا کنترل زيادي بر روي مغز خود ندارند

در دهه 1950 براي اين دسته از بيماران دارويي به بازار آمد که متاسفانه تنها براي مدت زمان کوتاهي ميتوانست تاثير مثبت باقي بگذارد

اکثر داروهايي که تا به امروز براي اين بيماري به بازار آمده است داراي مواد مخدر ميباشند که پس از اندک زماني تاثيرات مخرب خود را بخصوص درمورد کودکان به جا ميگذارند . حتي براساس تحقيقاتي که در انگليس و در امريکا صورت گرفته است خطرناک بودن مصرف اين داروها تاييد شده است . بنابراين بهترين توصيعه براي مقابله با اين بيماري تراپي هاي مخصوصي است که از طريق آن به شخص آموزش داده ميشود که چگونه از طريق تمرينها مختلف بيماري خود را تحت کنترل بياورد

همچنين در تراپي با استفاده از روشهاي نويني به آنها آموخته ميشود که از چه طريقي ميتوانند کنترل بيشتري برروي زندگي روزمره خويش داشته باشند

:از راههاي پيشنهادي كه كمك در نظم در زندگي روزمره اين افراد مي شود ميتوان اشاره كرد به مواردي از جمله

تهيه تقويمي كه تمامي کارهاي روزانه خود را از قبل ياداشت کنند تا به مرور بتوانند داراي نظم مشخصي شوند-

تنظيم ساعات خواب و غذا خوردن. معمولا افراد مبيتلا به بيماري اي دي اچ دي قادر نيستند که کارهاي خود را سر وقت معين انجام دهند , از خواب نسبتا پاييني برخوردار هستند و نظم غذايي مشخصي ندارند

مهمترين قسمت کار اين است که بيمار به بيماري خود واقف شود و مسئوليت کنار آمدن با آن را به عهده بگيرد . و از طريق تراپي هاي و تمرينها لازمه بياموزد که چگونه ادامه زندگي اش را به پيش ببرد

حال ببينيم فرد مبتلا به اي دي اچ دي دررابطه عاطفي و زناشويي اش دچار چگونه مشکلاتي ميشود . بطور معمول اين دسته از افراد به دنبال همسري هستند که بتواند فرمان زندگي را به دست بگيرد وبراي او حالت سرپرست را داشته باشد . وقتي اين دو فرد در كنار هم زندگي مشتركشان را آغاز ميكنند مشكلات در رابطه كم كم خودش را نشان ميدهد و بعد از مدتي هر كدام نسبت به ديگري پيش قضاوتي پيدا مي كنند و گله و شكايتهايشان آغاز مي شود. نگاه فرد مبتلا به اي دي اچ دي نسبت به همسرش چنين است که او آدم بسيار جدي و سرسختي است ؛ درکارش آدمي بسيار مصر , انتقادجو و کنترل گر ميباشد . وبرعکس ديد همسر فرد مبتلا به اي دي اچ دي نسبت به همسرش چنين است که او را انساني سرکش , طغيان گر , فراموشکار , انتقاد گر نامرتب و بي توجه ميدان

اغلب همسران اين دسته از بيماران شکايت از اين دارند که همسرشان نسبت به آنها کاملا بي توجه ميباشد , نسبت به سخنان آنها توجه ايي از خود نشان نميدهند و همواره نسبت به عقايد و کارها آنها حالت مخالفت به خود ميگيرند

در اين گونه روابط عاطفي و زناشويي همواره فرد بيمار رل يک نوجوان طغيان گر شاکي را عهده دارد و همسراو نقش يک والد را . شخص مبتلا به اين بيماري از آنجايي که از زمان کودکي به دليل نا آرامي وسرکش بودنش مورد انتقاد خانواده قرار گرفته و پس از آن هم در دوران نوجواني به دليل خصوصياتش به نوعي منزوي باقي مانده و قدرت همکاري و کارهاي تيمي با ديگران را نداشته در نتيجه از چنان اعتماد به نفس بسيار پاييني برخوردار ميشود که خود را انساني بي شعور , بي فهم و شکست خورده تصور ميكند و درست به اين دلايل است که افراد مبتلا به اين بيماري به دليل ضعف شخصيتي بالا ؛ گرايش بيشتري به مواد مخدر پيدا ميکنند

بنابراين کاملا طبيعي ميباشد که اين بيماران درروابط عاطفي و احساسي خود انسانها نا موفقي باشند . هر گونه صحبت انتفادي از طرف فرد مقابلشان براي انها چنان احساس ناگواري به وجود مي آورد که يا حالت پرخاشگري به خود ميگرند ويا مثل بچه ايي سرکوب شده در خود فرو ميروند . به هر جهت آنها قادر نيستند به احساس و افکار عاطفي خود نظمي بدهند و همواره احساس ميکنند که مورد تحقير واقع شده اند

آغاز و ادامه تراپي بر روي افراد مبتلا به اي دي اچ دي يکي از دشوارترين تراپي ها ميباشد و اگر اين شخص از مواد مخدر هم استفاده مي كند در آن صورت براي کار کردن بر روي اين افراد نياز به متخصصين متعددي ميباشد ؛ از جمله : متخصصين ترک اعتياد , مشاورين خانواده و روان درمانگر . گوش دادن به صحبتهاي شخص بيمار و پيدا کردن تمايلات و افکار او يكي از شيوه هاي درمان موثر ميباشد. اين شيوه مي تواند طوري عمل کند که شخص به طور داوطلبانه يک سري تغييرات را در خود بوجود آورد . به آن دسته كه مواد مخدر استفاده مي كنند شرکت در جلسات 12 قدم شديدا توصيه مي شود كه در كنار كارتراپي به درمان اين افراد كمك ميكند

روش ديگري که ازطريق مشاورين خانوادگي صورت ميگيرد چنين است که آنها برروي زوجين کار ميکنند . بدين معني که در مشاوره هايي که صورت ميگيرد در ابتدا به شخص بيمار و زوج او اطلاعا ت لازمه در مورد اين بيماري داده ميشود ؛ اين که اين بيماري به چه معني ميباشد ؛ عارضه هاي آن چه ميباشد و چه مشکلاتي ميتواند در زندگي ايجاد کند . سپس به آنها کمک ميشود که متوجه شوند بر چه اساسي يکديگررا براي زندگي مشترک انتخاب کرده اند . شيوه رفتاري آنها نسبت به يکديگر بررسي ميشود تا نقاط ضعف و قوت يکديگر را دريابند و بشناسند تا متوجه شوند که چگونه ميتوانند آن بالانس لازمه را در زندگي مشترک بوجود آورند

در شيوه زوج درماني به شخص ريزه کاري هاي رفتاري او نشان داده ميشود و با انجام تمرينها لازمه به او آموخته ميشود که چگونه ميتواند قدرتها و ضعفهاي رفتاري خود را بشناسد و کنترل کند تا از اين راه زندگي مطلوب تري را براي خود ايجاد کند

دکتر فوژان زيني، ملينا ستاري ، مجيد مولوي پور