صفحه نخست خدمات
مقالات
محصولات
رسانه ها تماس با ما
|
||
| مقالات | ||
| در رابطه با شخص معتاد چه رفتاري از طرف اعضاي خانواده مجاز و چه رفتاري غير مجاز است |
ــ احساسات خود را کنترل کنيد
سعي داشته باشيد که با آرامش و احساس محبت با شخص معتاد به گفنتگو بپردازيد .حس عصبانيت خود را کنترل کنيد ؛ که در غير اين صورت همه چيز را خراب تر ميکنيد .زماني که شخص مذکور از ماده اعتياد خود استفاده کرده است با او وارد صحبت و جرو بحث نشويد . در زمان عصبانيتتان از تحديدهاي ناعملي پرهيز کنيد ؛ چرا که اين گونه تحديدها اولا غير واقعي و آزاردهنده است و در ثاني پس از مدتي احترام متقابل را از بين ميبرد . به او بگوييد که مايليد به او کمک کنيد . و معمولا اولين قدم براي کمک به او پيدا کردن يک مشاور است ؛ حال چنانچه که ممکن است اولين جلسه مشاوره تنها با خود شما آغاز شود .به او بگوييد که دوستش داريد بي آنکه سعي بر نصيحت کردن او داشته باشيد . محدوده کمکهاي خود را به او مشخص کنيد و بگوييد چه کارهاي را حاضر به انجام و از چه کارهايي مبادرت ميکننيد . هميشه برسر قولها و صحبت هايتا ن با شخص معتاد بمانيد
ــ دايره صحبت هايتان را مشخص کنيد هيچ گاه از شخص معتاد سوال نکنيد که چرا از مواد مخدر ويا الکل استفاده ميکند . چرا ؛ سوالي است که شخص را مقصر جلوه ميدهد و گوي غير مستقيم به او گفته ميشود که چگونه حا ضر شدي چنين بلايي سر خانواده است بياوري .از کلماتي به مانند : ترياکي ؛ الکلي ؛ موادي پرهيز کنيد که به شخصيت او صدمه ميزنيد .بهتر است در صورت لازم از جملاتي مانند : چشمانت دو دو ميزند ؛ در راه رقتن تلو تلو ميخوري ؛ من در اتاقت علف پيدا کردم ………استفاده کنيد . متلک نگوييد ؛ خجالت ندهيد و رفتاري انجام ندهيد که احساس شرم براي فرد بوجود آوريد . احساس شرم باعث ميشود در او عصبانيت و افسردگي ايجاد شود و براي راحت کردن خود بيشتر به سوي مواد يا الکل برود . به هرجهت بهتر است که براي مطمئن شدن ازدرستي نحوه صحبتتان با مشاوران و روانشناسان متخصص در امر اعتياد صحبت کنيد
ــ تنها به چشمان خود اعتماد کنيد ؛ نه به انچه که فرد معتاد ادعا ميکند نفي کردن مشگل اعتياد از سوي شخض معتاد جزئي از بيماري او به شمار ميرود . تصور نکنيد که فرد به خودي خود قادر است مقدار استفاده اش را پايين بياورد و يا به فکر تکر آن بيفتد . منتطر نباشيد که او منطقي به اين مسئله برخورد کند . اين بيماري با منطق کاملا در تناقض است .شخص معتاد اول به خودش دروغ ميگويد بعد به ديگران
ــ صحبت خود را تنها به واقعيت و اوضاع موجود محدود کنيد وقت و انرژيتان را صرف پيدا کردن اين که چه کسي اورا تشويق به اين عمل کرده است و يا چه کساني مواد در اخيتار او گذاشته اند ؛ نکنيد . خود را مسئول بيماري او ندانيد و هرگز چنين فکري را به خود راه ندهيد که اگر من پدر ويا مادر خوبي بودم چنين اتفاقي براي فرزندم پيش نمي آمد . اين گونه مسائل تنها مسائل جانبي هستند . مسئله اساسي اين است که فرد مذکور در حال حاضر دچار بيماري اعتياد است و احتياج به کمک دارد
ــ هرچه سريعتر در جستجوي گرفتن کمکهاي صحيح باشيد مشگل را پنهان نکنيد ؛ هر چه به زمان مخفي کردن مشگل اضافه شود ؛ به وضعيت فرد و درنتيجه سيستم خانواده لطمه بيشتري زده ميشود. از افرادي که خود مبتلا به بيماري اعتياد هستند نصيحت نپذيريد .و تلاش کنيد که اين شما نباشيد که شخص را نصيحت ميکند ؛ چرا که اين گفتکوها فقط عصبانيت و شرم را بر مي انگيزد و هر دو شما را آزار ميدهد
در جلسات 12 قدم که براي بستگان و دوستان معتادين تشکيل ميشود , شرکت کنيد . شخصي را از اين گروه انتخاب کنيد و با او راجع به احساساتتان به گفتگو بپردازيد . اين کار فضايي را براي شما بوجود مي آورد تا گروهي براي پشتيباني خود داشته باشيد که دائما شما را طرف راه سلامت پشتيباني ميکند .کلاسهايي که به شما آموزش راجع به بيماري اعتياد ميدهد ؛ به شما هنر والد بودن را مي آموزد . کتابها و مقالاتي را بخوانيد که در رابطه با اين بيماري به شما اطلاعات ميدهد
حتي اگر شخص معتاد مايل به کمک گرفتن از متخصصين نيست , شما براي احساسات خود و يادگيري شيوه عکس العمل هاي خود با فرد از کمکها موجود استفاده کنيد . بدانيد که بيماري اعتياد يک بيماري فردي نيست , بلکه يک بيماري فاميلي است که تاثيرات منفي خود را بر روي تمامي افراد فاميل بجا ميگذارد
حال بايد ديد که تحت چه شرايطي ميتوان در زندگي فرد معتاد دخالت کرد . فاميل و دوستان شخص معتاد کساني هستند که به فکر نوعي دخالت ميافتند زيرا که با توجه به رفتار و تغيير اخلاق شخص معتاد متوجه ميشوند که بايد براي اين مشکل و بيماري کاري کرد .ناگفته نماند که با تمام نيت خوب فاميل و دوستان اغلب شخص معتاد از اين نوع کمکها و دخالتها فرار ميکند و فکر ميکند که مشکلي ندارد . هدف اصلي شخص معتاد در اين است که به استفاده از ماده مورد علاقه اش ادامه دهد
يک فاميل و يا دوست شخص معتاد ميتواند با تماس گرفتن با مشاور ويا روانشناس , کسب آگاهي از نحوه مراحل بهبودي کند .يک قرار ملاقات مهم است تا شخص معتاد , دوستان , فاميل , همکاران و يا هرکسي که به طريق با زندگي معتاد در ارتباط است , در اين جلسه شرکت کند . بسياري از افراد فاميلهاي ايراني به خاطر حفظ آبرو و شرمي که احساس ميکنند اين ماجرا را ميخواهند خصوصي نگه دارند . ولي بسيار مهم است که اين بيماري از خفا بيرون بيايد و شخص معتاد بداند که اشخاص اطراف او آگاه به بيماري او هستند و حاضر به پشتيباني براي ترک اعتياد او. در اين جلسه معولا اشخاصي شرکت خواهند کرد که ديگر از دست رفتارهاي شخص معتاد کلافه شده اند . در اين جلسات مهم است که اشخاص درمورد رفتارهاي نامساعدي که از فرد معتاد ديده اند صحبت کنند . مشاور ويا روانشناس مربوطه معمولا سوالاتي در رابطه با مقدار استفاده , دفعات استفاده , مکان استفاده , طريق استفاده , تاريخچه پيامدهايي که شخص معتاد با آن روبرو شده , زياده روي از استفاده , مريضي هاي جسماني و بيماريهاي روحي وي ميکند تا از اين طريق اطلاعا لازمه را در مورد او بدست آورد
اگر زمانهاي بخصوصي فرد مذکور ترک اعتياد کرده و مجددا به آن برگشته ؛ ميبايست برملا شود . استفاده از ماده هاي ديگري مانند سيگار , قهوه , دارو و مواد مخدر ديگر مبايست مطرح شود . و چنانچه گرفتاري با مقامات دولتي و مشکلات مادي و اجتماعي وجود دارد ميبايست فاش شود . تک تک افراد فاميل و دوستان که در اين جلسه هستند , بطور فردي در مورد تجربيات خود در رابطه با شخص معتاد صحبت ميکنند ؛ تا از اين طريق هم خود شخص معتاد از نفي کردن بيماري خود دست بکشد و هم اشخاص فاميل فرصتي داشته باشند تا با جدي بودن بيماري روبرو شوند
مسئله مهم ديگري که بايد در نظر گرفته شود اين است که فرد معتاد در موقعيتي باشد که بتواند تحمل صحبتها را داشته باشد و در صورت عصبانيت مورد حمله جسماني و يا لفظي صورت نگيرد . اغلب شخص مشاور از دوستان و فاميل ميپرسد که شخص معتاد چگونه با عصبانيت خود کنار ميآيد و آن را ابراز ميکند . و آيا تابحال عکس العمل حادي به آنها نشان داده است . بعضي از معتادين به کوکائين و غيره حالت شکاکي و جنون پيدا ميکنند و در نتيجه ريسک بالايي براي حمله کردن و عصبانيت حاد خواهند داشت
بعضي از اشخاص اين نوع دخالت مستقيم را دوست ندارند و احساس ناراحتي ميکند . مهم است که مشاور و يا روانشناس شما اين مسائل را مد نظر بگيرد و درجه راحتي اشخاص فاميل ودوستان را به شکل دخالت مستفيم چک کند . در نوع دخالت مستقيم ميبايست اشخاص فاميل , همسر , دوستان , فرزندان و غيره متعهد باشند که با تمام وجود در اين جلسات شرکت خواهند کرد و تمامي احساسات و نظراتشان را به طورمسسقيم ابراز خواهند کرد . اين گروه بايد زمان و انرژي کافي براي مطالعه در مورد ماده مورد استعمال و نحوه بهبودي آن بگذارند . آنها ميبايست خود را از مراحل مختلف بهبودي و کل بيماري آگاه کنند . بطورمثال آيا شخص در شرايطي است که بايد به بيمارستان برود تا مواد مخدر از بدن او بيرون آورده شود وبعد به گروههاي مختلف بپيوندد ويا اينکه در کنار روانپزشک با دارو سم زدايي انجام شود
:تلاش کنيد از کلي صحبت کردن و مقصر جلوه دادن فرد خودداري کنيد
« پارتي هفته پيش کاملا مست بودي و خراب کاري کردي ؛ معلوم بود که شراب خورده بودي و کوکائين استفاده کرده بودي »
:فرد معتاد پاسخ ميدهد
« يعني چه مست بودي و خراب کاري کردي ؛ تو خودت هم به اندازه من مشروب خورده بودي ؛ مگه نه ؟ واقعا که ديگ به ديگ ميگه روت سيا »
:جملات مشخص با اطلاعات يقين تاثير بهتري داردند
« فرشيد , من اينجا هستم به خاطر اينکه تو برايم مهم هستي . روز دوشنبه 4 آوريل 2004 ؛پارتي خواهرم ؛ من متوجه شدم که تو بين ساعت 8 شب تا 10 شب 5 تا ليوان ودکا خوردي و 4 بار رفتي دستشويي و کوکائين استفاده کردي . و دوباره برگشتي و 2 تا ليوان ديگر ودکا خوردي . دراز کشيدي روي مبل سالن و خواليدي . وقتي که من سعي کردم بيدارت کنم ؛با دست زدي به سرم و کل ظرف ميوه از روي ميز ريخت زمين . پري و شوهرش و جمشيد و علي داشند ما را نگاه ميکردن . بعد بلند شدي وبا اينحال اصرار ميکردي که رانندگي کني ؛ و وقتي جمشيد خواست جلوي تو را بگيرد با او دعوا و فحاشي کردي و از در رفتي بيرون و سوار ماشينت شدي . من نگران تو هستم . مي ترسم که يک شب تصادف کني و زندگي خودت و ديگري را در خطر بيندازي . اميدوارم که کمک بگيري زيرا که ميدان که الکل و کوکائين اتس که دارد براي تو تصميم ميگيرد
:فرمول
« من اينجا هستم براي اينکه دوستت دارم و تو براي من مهم هستي »
من ديدم که ...................... رفتار شخص با زمان , مکان و مقدار استفاده از ماده
احساس من اين است که ................... نگراني , عصبانيت , ناراحتي , غم , ترس و شرم
ميدونم که .................( الکل , مواد ) در حال تصميم گرفتن براي زندگي توست
مهم است که قبل جلسه افراد فاميل و دوستان تصميم بگيرند چه کسي شخص متاد را به جلسه بياورد . جلسه کجا برگزار ميشود وبه چه ترتيبي ميخواهند صحبت کنند و چه راه بهبودي را براي شخص بيمار و معتاد در نظر دارند و چه کسي قرار است که راه بهبود را پيشنهاد دهد دکتر فوژان زيني (روان درمان گر)-مجيد مولوي پور(مشاور اعتياد)
ــ دايره صحبت هايتان را مشخص کنيد هيچ گاه از شخص معتاد سوال نکنيد که چرا از مواد مخدر ويا الکل استفاده ميکند . چرا ؛ سوالي است که شخص را مقصر جلوه ميدهد و گوي غير مستقيم به او گفته ميشود که چگونه حا ضر شدي چنين بلايي سر خانواده است بياوري .از کلماتي به مانند : ترياکي ؛ الکلي ؛ موادي پرهيز کنيد که به شخصيت او صدمه ميزنيد .بهتر است در صورت لازم از جملاتي مانند : چشمانت دو دو ميزند ؛ در راه رقتن تلو تلو ميخوري ؛ من در اتاقت علف پيدا کردم ………استفاده کنيد . متلک نگوييد ؛ خجالت ندهيد و رفتاري انجام ندهيد که احساس شرم براي فرد بوجود آوريد . احساس شرم باعث ميشود در او عصبانيت و افسردگي ايجاد شود و براي راحت کردن خود بيشتر به سوي مواد يا الکل برود . به هرجهت بهتر است که براي مطمئن شدن ازدرستي نحوه صحبتتان با مشاوران و روانشناسان متخصص در امر اعتياد صحبت کنيد
ــ تنها به چشمان خود اعتماد کنيد ؛ نه به انچه که فرد معتاد ادعا ميکند نفي کردن مشگل اعتياد از سوي شخض معتاد جزئي از بيماري او به شمار ميرود . تصور نکنيد که فرد به خودي خود قادر است مقدار استفاده اش را پايين بياورد و يا به فکر تکر آن بيفتد . منتطر نباشيد که او منطقي به اين مسئله برخورد کند . اين بيماري با منطق کاملا در تناقض است .شخص معتاد اول به خودش دروغ ميگويد بعد به ديگران
ــ صحبت خود را تنها به واقعيت و اوضاع موجود محدود کنيد وقت و انرژيتان را صرف پيدا کردن اين که چه کسي اورا تشويق به اين عمل کرده است و يا چه کساني مواد در اخيتار او گذاشته اند ؛ نکنيد . خود را مسئول بيماري او ندانيد و هرگز چنين فکري را به خود راه ندهيد که اگر من پدر ويا مادر خوبي بودم چنين اتفاقي براي فرزندم پيش نمي آمد . اين گونه مسائل تنها مسائل جانبي هستند . مسئله اساسي اين است که فرد مذکور در حال حاضر دچار بيماري اعتياد است و احتياج به کمک دارد
ــ هرچه سريعتر در جستجوي گرفتن کمکهاي صحيح باشيد مشگل را پنهان نکنيد ؛ هر چه به زمان مخفي کردن مشگل اضافه شود ؛ به وضعيت فرد و درنتيجه سيستم خانواده لطمه بيشتري زده ميشود. از افرادي که خود مبتلا به بيماري اعتياد هستند نصيحت نپذيريد .و تلاش کنيد که اين شما نباشيد که شخص را نصيحت ميکند ؛ چرا که اين گفتکوها فقط عصبانيت و شرم را بر مي انگيزد و هر دو شما را آزار ميدهد
در جلسات 12 قدم که براي بستگان و دوستان معتادين تشکيل ميشود , شرکت کنيد . شخصي را از اين گروه انتخاب کنيد و با او راجع به احساساتتان به گفتگو بپردازيد . اين کار فضايي را براي شما بوجود مي آورد تا گروهي براي پشتيباني خود داشته باشيد که دائما شما را طرف راه سلامت پشتيباني ميکند .کلاسهايي که به شما آموزش راجع به بيماري اعتياد ميدهد ؛ به شما هنر والد بودن را مي آموزد . کتابها و مقالاتي را بخوانيد که در رابطه با اين بيماري به شما اطلاعات ميدهد
حتي اگر شخص معتاد مايل به کمک گرفتن از متخصصين نيست , شما براي احساسات خود و يادگيري شيوه عکس العمل هاي خود با فرد از کمکها موجود استفاده کنيد . بدانيد که بيماري اعتياد يک بيماري فردي نيست , بلکه يک بيماري فاميلي است که تاثيرات منفي خود را بر روي تمامي افراد فاميل بجا ميگذارد
حال بايد ديد که تحت چه شرايطي ميتوان در زندگي فرد معتاد دخالت کرد . فاميل و دوستان شخص معتاد کساني هستند که به فکر نوعي دخالت ميافتند زيرا که با توجه به رفتار و تغيير اخلاق شخص معتاد متوجه ميشوند که بايد براي اين مشکل و بيماري کاري کرد .ناگفته نماند که با تمام نيت خوب فاميل و دوستان اغلب شخص معتاد از اين نوع کمکها و دخالتها فرار ميکند و فکر ميکند که مشکلي ندارد . هدف اصلي شخص معتاد در اين است که به استفاده از ماده مورد علاقه اش ادامه دهد
يک فاميل و يا دوست شخص معتاد ميتواند با تماس گرفتن با مشاور ويا روانشناس , کسب آگاهي از نحوه مراحل بهبودي کند .يک قرار ملاقات مهم است تا شخص معتاد , دوستان , فاميل , همکاران و يا هرکسي که به طريق با زندگي معتاد در ارتباط است , در اين جلسه شرکت کند . بسياري از افراد فاميلهاي ايراني به خاطر حفظ آبرو و شرمي که احساس ميکنند اين ماجرا را ميخواهند خصوصي نگه دارند . ولي بسيار مهم است که اين بيماري از خفا بيرون بيايد و شخص معتاد بداند که اشخاص اطراف او آگاه به بيماري او هستند و حاضر به پشتيباني براي ترک اعتياد او. در اين جلسه معولا اشخاصي شرکت خواهند کرد که ديگر از دست رفتارهاي شخص معتاد کلافه شده اند . در اين جلسات مهم است که اشخاص درمورد رفتارهاي نامساعدي که از فرد معتاد ديده اند صحبت کنند . مشاور ويا روانشناس مربوطه معمولا سوالاتي در رابطه با مقدار استفاده , دفعات استفاده , مکان استفاده , طريق استفاده , تاريخچه پيامدهايي که شخص معتاد با آن روبرو شده , زياده روي از استفاده , مريضي هاي جسماني و بيماريهاي روحي وي ميکند تا از اين طريق اطلاعا لازمه را در مورد او بدست آورد
اگر زمانهاي بخصوصي فرد مذکور ترک اعتياد کرده و مجددا به آن برگشته ؛ ميبايست برملا شود . استفاده از ماده هاي ديگري مانند سيگار , قهوه , دارو و مواد مخدر ديگر مبايست مطرح شود . و چنانچه گرفتاري با مقامات دولتي و مشکلات مادي و اجتماعي وجود دارد ميبايست فاش شود . تک تک افراد فاميل و دوستان که در اين جلسه هستند , بطور فردي در مورد تجربيات خود در رابطه با شخص معتاد صحبت ميکنند ؛ تا از اين طريق هم خود شخص معتاد از نفي کردن بيماري خود دست بکشد و هم اشخاص فاميل فرصتي داشته باشند تا با جدي بودن بيماري روبرو شوند
مسئله مهم ديگري که بايد در نظر گرفته شود اين است که فرد معتاد در موقعيتي باشد که بتواند تحمل صحبتها را داشته باشد و در صورت عصبانيت مورد حمله جسماني و يا لفظي صورت نگيرد . اغلب شخص مشاور از دوستان و فاميل ميپرسد که شخص معتاد چگونه با عصبانيت خود کنار ميآيد و آن را ابراز ميکند . و آيا تابحال عکس العمل حادي به آنها نشان داده است . بعضي از معتادين به کوکائين و غيره حالت شکاکي و جنون پيدا ميکنند و در نتيجه ريسک بالايي براي حمله کردن و عصبانيت حاد خواهند داشت
بعضي از اشخاص اين نوع دخالت مستقيم را دوست ندارند و احساس ناراحتي ميکند . مهم است که مشاور و يا روانشناس شما اين مسائل را مد نظر بگيرد و درجه راحتي اشخاص فاميل ودوستان را به شکل دخالت مستفيم چک کند . در نوع دخالت مستقيم ميبايست اشخاص فاميل , همسر , دوستان , فرزندان و غيره متعهد باشند که با تمام وجود در اين جلسات شرکت خواهند کرد و تمامي احساسات و نظراتشان را به طورمسسقيم ابراز خواهند کرد . اين گروه بايد زمان و انرژي کافي براي مطالعه در مورد ماده مورد استعمال و نحوه بهبودي آن بگذارند . آنها ميبايست خود را از مراحل مختلف بهبودي و کل بيماري آگاه کنند . بطورمثال آيا شخص در شرايطي است که بايد به بيمارستان برود تا مواد مخدر از بدن او بيرون آورده شود وبعد به گروههاي مختلف بپيوندد ويا اينکه در کنار روانپزشک با دارو سم زدايي انجام شود
:تلاش کنيد از کلي صحبت کردن و مقصر جلوه دادن فرد خودداري کنيد
« پارتي هفته پيش کاملا مست بودي و خراب کاري کردي ؛ معلوم بود که شراب خورده بودي و کوکائين استفاده کرده بودي »
:فرد معتاد پاسخ ميدهد
« يعني چه مست بودي و خراب کاري کردي ؛ تو خودت هم به اندازه من مشروب خورده بودي ؛ مگه نه ؟ واقعا که ديگ به ديگ ميگه روت سيا »
:جملات مشخص با اطلاعات يقين تاثير بهتري داردند
« فرشيد , من اينجا هستم به خاطر اينکه تو برايم مهم هستي . روز دوشنبه 4 آوريل 2004 ؛پارتي خواهرم ؛ من متوجه شدم که تو بين ساعت 8 شب تا 10 شب 5 تا ليوان ودکا خوردي و 4 بار رفتي دستشويي و کوکائين استفاده کردي . و دوباره برگشتي و 2 تا ليوان ديگر ودکا خوردي . دراز کشيدي روي مبل سالن و خواليدي . وقتي که من سعي کردم بيدارت کنم ؛با دست زدي به سرم و کل ظرف ميوه از روي ميز ريخت زمين . پري و شوهرش و جمشيد و علي داشند ما را نگاه ميکردن . بعد بلند شدي وبا اينحال اصرار ميکردي که رانندگي کني ؛ و وقتي جمشيد خواست جلوي تو را بگيرد با او دعوا و فحاشي کردي و از در رفتي بيرون و سوار ماشينت شدي . من نگران تو هستم . مي ترسم که يک شب تصادف کني و زندگي خودت و ديگري را در خطر بيندازي . اميدوارم که کمک بگيري زيرا که ميدان که الکل و کوکائين اتس که دارد براي تو تصميم ميگيرد
:فرمول
« من اينجا هستم براي اينکه دوستت دارم و تو براي من مهم هستي »
من ديدم که ...................... رفتار شخص با زمان , مکان و مقدار استفاده از ماده
احساس من اين است که ................... نگراني , عصبانيت , ناراحتي , غم , ترس و شرم
ميدونم که .................( الکل , مواد ) در حال تصميم گرفتن براي زندگي توست
مهم است که قبل جلسه افراد فاميل و دوستان تصميم بگيرند چه کسي شخص متاد را به جلسه بياورد . جلسه کجا برگزار ميشود وبه چه ترتيبي ميخواهند صحبت کنند و چه راه بهبودي را براي شخص بيمار و معتاد در نظر دارند و چه کسي قرار است که راه بهبود را پيشنهاد دهد دکتر فوژان زيني (روان درمان گر)-مجيد مولوي پور(مشاور اعتياد)
